Dự báo diễn biến một số đối tượng dịch hại cây trồng vụ Hè Thu năm 2018
Dự báo diễn biến một số đối tượng dịch hại cây trồng vụ Hè Thu năm 2018

I. Dự báo tình hình dịch hại

Thực hiện công văn số 98/TT&BVTV ngày 06/06/2018 của Chi cục trồng trọt và bảo vệ thực vật tỉnh về dự báo một số đối tượng dịch hại cây trồng vụ Hè Thu 2018. UBND xã thông báo các nội dung theo dự báo về thời điểm phát sinh gây hại một số đối tượng dịch hại chủ yếu như sau:

1.     Trên cây lúa:

- Bọ trĩ: Phát sinh gây hại mạ và lúa gieo thẳng giai đoạn 2-3 lá đến kết thúc đẻ nhánh, hại nặng trên những ruộng khô nước, ruộng gieo cấy muộn, cao điểm gây hại từ 25/6 đến 10/7.

- Sâu cuối lá nhỏ: Vụ Hè Thu 2018 đầu vụ nắng nóng xen kẽ có mưa rào là điều kiện thuận lợi cho sâu cuốn lá nhỏ tích lũy và nhân nhanh số lượng phát sinh gây hại nặng nếu không được phòng trừ kịp thời. Sâu lứa 1 xuất hiện và tích lũy số lượng giai đoạn mạ và lúa gieo thẳng 3-4 lá, sâu lứa 2 có khả năng gây hại mạnh từ giai đoạn lúa đẻ nhánh rộ (30/6-15/7), sâu lứa 3 gây hại giai đoạn làm đòng, trổ (25/7-20/8).

- Sâu keo: Phát sinh gây hại ngay từ đầu vụ và đạt cao điểm vào giai đoạn lúa đẻ nhánh rộ khoảng cuối tháng 6, đầu tháng 7. Đặc biệt sau những trận mưa lớn, những ruộng có tàn dư thực vật nhiều sâu keo thường phát sinh gây hại nặng.

- Châu chấu: Cuối vụ Xuân, mật độ châu chấu trên đồng ruộng khá cao là nguồn chuyển tiếp gây hại trong vụ Hè Thu, khả năng phát sinh gây hại mạnh giai đoạn đầu vụ, cần thực hiện kiểm tra phát hiện, dự tính dự báo và tiến hành phun phòng trừ khi có mật độ cao, ưu tiên sử dụng biện pháp thủ công, nếu châu chấu phát sinh thành dịch thì xử lý bằng thuốc hóa học.

- Rầy nâu, rầy lưng trắng: Dự báo trong vụ Hè Thu có 3 lứa rầy phát sinh gây hại, rầy lứa 1, lứa 2 có thể sẽ phát sinh với mật độ thấp. Tuy nhiên rầy lưng trắng là môi giới truyền bệnh vi rút lùn sọc đen Phương Nam nền cần theo dõi diễn biến ngay từ đầu vụ. Rầy lứa 3 có khả năng gây hại mạnh vào giai đoạn đòng già – trổ bông (5-20/8), đặc biệt trên các giống nhiễm, vùng thường xuyên xuất hiện rầy ở vụ trước.

- Sâu đục thân: Sâu đục thân phát sinh gây hại 2 lứa trong vụ Hè Thu, lứa 1 gây hại rãi rác và tích lũy số lượng vào giai đoạn mạ, lứa 2 có khả năng gây mạnh vào giai đoạn lúa làm đòng – trổ bông (5-25/8), nhất là các trà trổ muộn, ven làng. Giai đoạn này thực hiện tốt công tác điều tra phát hiện, xác định chính xác thời điểm trưởng thành ra rộ để tiến hành biện pháp ngắt ổ trứng và xử lý thuốc khi sâu non mới nở.

- Nhện gié: Diều kiện thời tiết nắng nóng và khô hạn trong vụ Hè Thu thích hợp cho nhện gié phát sinh gây hại. Ngoài ra, những ruộng gieo cấy dày, bón nhiều đạm và thiếu nước cũng làm tăng sự gây hại của nhện gié. Nhện gié gây hại nặng từ 10/8/2018 trở đi trùng với giai đoạn đòng trổ đến thu hoạch, đặc biệt chú ý trên giống nhiễm KD18, KDĐB, VTNA2..

- Bệnh lùn sọc đen: Năm 2017 bệnh tái bùng phát và gây thiệt hại nặng trên lúa tại các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung Bộ, diện tích nhiễm bệnh 61.271 ha, khoảng 21.876 ha mất trắng. Tại Hà Tĩnh vụ Hè Thu 2017 và vụ Xuân 2018 bệnh lùn sọc đen xuất hiện rải rác trên lúa giai đoạn đẻ nhánh đến phân hóa đòng tại xã Cẩm Lộc, Cẩm Lạc – huyện Cẩm Xuyên. Đây là dấu hiệu và nguy cơ bệnh lùn sọc đen sẽ bùng phát, gây hại lúa Hè Thu 2018 nên cần chủ động các phương án để phòng chống đảm bảo hiệu quả. Trước mắt cần theo dõi diễn biến của rầy lưng trắng, triệu chứng bệnh để lấy mẫu rầy, mẫu lúa test vi rút, khi phát hiện tiến hành phun phòng trừ rầy lưng trắng.

Rầy lưng trắng là môi giới truyền bệnh vi rút lùn sọc đen Phương Nam

- Bệnh khô vằn: Bệnh gây hại nặng trên các chân ruộng gieo cấy dày, bón thừa đạm, ruộng thường xuyên ngập nước. Bệnh thường phát sinh gây hại mạnh vào giai đoạn lúa làm đòng, trổ bông đến thu hoạch.

- Bệnh bạc lá: Những năm gầy đây, bệnh bạc lá phát sinh gây hại nặng trên lúa Hè Thu, đặc biệt trên các giống Bắc Thơm 7, TH3-3, Bte1…bệnh phát sinh gây hại mạnh từ giai đoạn lúa đứng cái – làm đòng trở đi. Để phòng trừ bệnh bạc lá, biện pháp canh tác đóng vai trò quyết định như gieo cấy mật độ hợp lý, bón phân cân đối, bón đúng thời điểm…

- Chuột: Sau khi thu hoạch lúa Xuân, chuột sẽ di chuyển đến các vùng gò đồi, bờ thửa tích lũy và nhân nhanh về số lượng và gây hại trong suốt thời gian sinh trưởng của cây lúa. Vì vậy, công tác diệt chuột phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, phối hợp đồng bộ nhiều biện pháp mới đạt hiệu quả.

2. Trên cây đậu: Các đối tượng sâu xanh, sâu khoang, rệp, nhện đỏ, sâu đục quả có khả năng phát sinh gây hại, nếu điều kiện thời tiết nắng nóng, khô hạn sâu khoang, rệp, nhện đỏ có thể phát sinh gây hại nặng ở những vùng cao cưỡng, thiếu nước.

          II. Định hướng phòng trừ

1. Tập trung thực hiện tốt công tác điều tra phát hiện, dự tính dự báo thời gian phát sinh, mức độ gây hại của từng đối tượng dịch hại tại từng thời điểm để chủ động đưa ra các biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả.

2. Kiểm tra nắm bắt tình hình dịch hại ở các vùng trọng điểm, thời kỳ xung yếu của cây trồng; phát hiện sớm, kịp thời, tổ chức hướng dẫn, tuyên truyền, chỉ đạo phòng trừ khi dịch hại mới xuất hiện ở diện hẹp, hạn chế dịch hại phát sinh lây lan ra diện rộng.

3. Áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật như Hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI), chương trình IPM. Tập trung bón lót vôi bột, gieo cấy mật độ phù hợp, bón phân cân đối, bón đúng thời điểm, điều tiết nước hợp lý tạo điều kiện thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng phát triển tốt, tăng cường khả năng chống chịu với dịch bệnh.

Đề nghị Ban chỉ đạo sản xuất, ban cán sự các thôn và bà con nhân dân quan tâm chỉ đạo, thực hiện./.

 

Tác giả: Nguyễn Thái vũ - Nguồn: Chi cục trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Hà Tĩnh